دیسک گردن چیست؟ | تشخیص، علت، علائم و عوارض دیسک گردن

علائم دیسک گردن می‌تواند از دردهای خفیف و گذرا در ناحیه گردن شروع شود و در صورت بی‌توجهی، به مشکلات جدی‌تری مانند بی‌حسی دست‌ها، ضعف عضلانی و حتی اختلال حرکتی منجر شود. دیسک گردن یکی از شایع‌ترین بیماری‌های ستون فقرات گردنی است که در اثر فشار، فرسایش یا آسیب به دیسک‌های بین‌مهره‌ای ایجاد می‌شود. شناخت زودهنگام علائم دیسک گردن حاد و خفیف نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت بیماری و بروز عوارض دیسک گردن شدید دارد.

دیسک گردن چیست؟

دیسک گردن به بیرون‌زدگی یا آسیب دیسک‌های بین مهره‌های گردنی گفته می‌شود. این دیسک‌ها نقش ضربه‌گیر دارند و حرکت نرم گردن را ممکن می‌سازند. زمانی که دیسک دچار التهاب، پارگی یا بیرون‌زدگی شود، ممکن است به ریشه‌های عصبی یا طناب نخاعی فشار وارد کند. این فشار، علت اصلی بروز درد، بی‌حسی و سایر علائم داشتن دیسک گردن است.

انواع دیسک گردن

دیسک گردن از نظر شدت و میزان آسیب به چند نوع تقسیم می‌شود:

1. دیسک گردن خفیف: التهاب یا برآمدگی جزئی دیسک بدون فشار شدید عصبی
2. دیسک گردن متوسط: بیرون‌زدگی بیشتر همراه با درد و محدودیت حرکتی
3. دیسک گردن حاد: پارگی دیسک و فشار جدی روی عصب یا نخاع
4. دیسک گردن مزمن: تداوم علائم به دلیل درمان نشدن یا درمان ناقص

تشخیص نوع دیسک گردن در انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد.

یکی از شایع‌ترین انواع دیسک گردن، فتق دیسک گردن مهره 5 و 6 است که به دلیل فشار زیاد روی این ناحیه، اغلب با درد گردن و انتشار درد به دست‌ها همراه می‌شود.

علائم دیسک گردن خفیف

علائم دیسک گردن خفیف معمولاً به‌صورت تدریجی ظاهر می‌شوند و ممکن است در مراحل اولیه چندان جدی به نظر نرسند. در این مرحله، بیرون‌زدگی دیسک ممکن است بدون فشار قابل‌توجه بر اعصاب باشد یا علائم محدودی ایجاد کند. شایع‌ترین علائم دیسک گردن خفیف عبارت‌اند از:

• درد خفیف تا متوسط گردن: احساس درد یا ناراحتی در ناحیه گردن که ممکن است با فعالیت تشدید شود.
• خشکی و محدودیت حرکتی گردن: دشواری در چرخاندن یا خم کردن گردن.
• احساس کشیدگی در شانه‌ها: گاهی درد و ناراحتی به عضلات اطراف شانه انتشار پیدا می‌کند.
• درد متناوب گردن: دردی که ممکن است با استراحت یا تغییر وضعیت بدن کاهش یابد.
• تشدید درد پس از فعالیت طولانی: نشستن طولانی‌مدت یا کار مداوم با موبایل و کامپیوتر می‌تواند ناراحتی گردن را بیشتر کند.

در مراحل اولیه، تشخیص دیسک گردن بر اساس معاینه و بررسی علائم اهمیت دارد. اصلاح وضعیت نشستن، پرهیز از ثابت نگه‌داشتن طولانی‌مدت گردن و انجام تمرین‌های مناسب می‌تواند به کنترل علائم کمک کند. البته شدت علائم لزوماً نشان‌دهنده میزان بیرون‌زدگی دیسک نیست و حتی بیرون‌زدگی‌های قابل‌توجه ممکن است بدون علامت باشند.

علائم دیسک گردن حاد

دیسک گردن حاد ممکن است با درد شدید و بروز ناگهانی علائم عصبی همراه باشد. در این شرایط، بیرون‌زدگی دیسک می‌تواند به ریشه‌های عصبی یا در موارد شدیدتر به نخاع گردنی فشار وارد کند. شدت علائم به میزان و محل آسیب بستگی دارد. مهم‌ترین علائم دیسک گردن شدید عبارت‌اند از:

• درد شدید گردن: درد ممکن است به شانه، بازو و انگشتان دست انتشار پیدا کند.
• بی‌حسی و گزگز دست‌ها: در اثر فشار بر ریشه‌های عصبی گردن ایجاد می‌شود.
• ضعف عضلانی: کاهش قدرت دست‌ها و بازوها که ممکن است به‌تدریج تشدید شود.
• اسپاسم عضلات گردن: انقباض غیرارادی عضلات و محدودیت حرکات گردن.
• اختلال در هماهنگی حرکات دست‌ها: به‌ویژه در انجام فعالیت‌های ظریف مانند نوشتن یا برداشتن اشیا.
• اختلال در تعادل و راه رفتن: ممکن است در اثر فشار بر نخاع گردنی ایجاد شود.

در موارد پیشرفته، فشار بر نخاع می‌تواند علاوه بر گردن و اندام فوقانی، اندام‌های تحتانی را نیز درگیر کند و باعث ضعف پاها، اختلال راه رفتن و کاهش هماهنگی حرکات شود. حتی برخی بیماران ممکن است علائمی مانند گرفتگی ران پا را تجربه کنند؛ البته این علامت به‌تنهایی نشانه دیسک گردن نیست.

تشخیص دیسک گردن

تشخیص دیسک گردن بر اساس شرح حال بیمار، معاینه فیزیکی و در صورت نیاز، تصویربرداری انجام می‌شود. پزشک با بررسی محل و شدت درد، قدرت عضلات، رفلکس‌ها و وضعیت حسی اندام‌ها، احتمال بیرون‌زدگی دیسک و فشار بر ریشه‌های عصبی یا نخاع را ارزیابی می‌کند. برای تشخیص دیسک گردن و تعیین میزان آسیب، ممکن است از روش‌های زیر استفاده شود:

• MRI (ام‌آر‌آی): یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای بررسی دیسک‌های بین مهره‌ای، ریشه‌های عصبی و نخاع گردنی است و میزان بیرون‌زدگی دیسک و فشار بر ساختارهای عصبی را مشخص می‌کند.
• سی‌تی اسکن: برای بررسی ساختارهای استخوانی مهره‌های گردن و تشخیص برخی تغییرات استخوانی کاربرد دارد. در شرایط خاص، همراه با میلوگرافی نیز استفاده می‌شود.
• رادیوگرافی ساده (عکس رادیولوژی): برای بررسی وضعیت مهره‌ها، کاهش فضای بین مهره‌ای، تغییرات استخوانی و ناهنجاری‌های ساختاری گردن استفاده می‌شود؛ اما خود دیسک و میزان فشار بر اعصاب را به‌طور مستقیم نشان نمی‌دهد.

انتخاب روش تشخیصی به علائم بیمار و نتایج معاینه بستگی دارد. برای مثال، در افرادی که علائم دیسک گردن خفیف دارند و نشانه‌ای از آسیب عصبی مشاهده نمی‌شود، ممکن است در ابتدا نیازی به تصویربرداری پیشرفته نباشد. در مقابل، وجود علائم دیسک گردن شدید مانند ضعف عضلانی پیشرونده یا اختلال در راه رفتن، بررسی دقیق‌تر و سریع‌تر را ضروری می‌کند.

عوارض دیسک گردن

در صورت بی‌توجهی به درمان و پیشرفت آسیب دیسک گردن، ممکن است فشار واردشده به ریشه‌های عصبی یا نخاع باعث بروز عوارض جدی شود. شدت عوارض به میزان بیرون‌زدگی دیسک و محل درگیری بستگی دارد. مهم‌ترین خطرات دیسک گردن عبارتند از:

• آسیب دائمی عصب: فشار طولانی‌مدت بر ریشه‌های عصبی گردن ممکن است به آسیب عصبی و اختلال عملکرد دست‌ها منجر شود.
• ضعف پیشرونده عضلات: درگیری اعصاب حرکتی می‌تواند باعث کاهش قدرت عضلات دست و بازو شود.
• اختلال حسی دست‌ها: بی‌حسی، گزگز و کاهش حس در انگشتان و اندام فوقانی ممکن است تشدید شود.
• اختلال عملکرد دست‌ها: در موارد شدید، بیمار ممکن است در انجام حرکات ظریف مانند نوشتن یا بستن دکمه لباس دچار مشکل شود.
• درگیری نخاع گردنی (میلوپاتی): فشار بر نخاع می‌تواند باعث اختلال تعادل، مشکل در راه رفتن و کاهش هماهنگی حرکات دست‌ها و پاها شود.

همه موارد دیسک گردن به عوارض جدی منجر نمی‌شوند. بااین‌حال، مشاهده علائم دیسک گردن خطرناک مانند ضعف پیشرونده دست‌وپا، اختلال راه رفتن یا کاهش مهارت حرکتی دست‌ها نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. تشخیص دیسک گردن و بررسی میزان فشار بر اعصاب و نخاع به شناسایی به‌موقع این عوارض کمک می‌کند.

پیشگیری از دیسک گردن

با رعایت چند اصل ساده می‌توان خطر ابتلا یا پیشرفت دیسک گردن را کاهش داد:

• اصلاح وضعیت نشستن و کار
• پرهیز از خم کردن طولانی‌مدت گردن
• تقویت عضلات گردن و شانه
• حفظ وزن مناسب
• ترک سیگار
• استراحت‌های منظم هنگام کارهای نشسته

طرز صحیح نشستن برای دیسک گردن

بهترین حالت نشستن به قد فرد، صندلی که از آن استفاده می کند و نیز فعالیتی که در حالت نشسته انجام می دهد بستگی دارد. شما می توانید با رعایت موارد زیر، وضعیت بدنی خود را بهبود بخشیده و به یک روش نشستن مناسب نیز برسید:

• پاها را صاف نگه داشته یا آنها را روی زمین یا تکیه گاه قرار دهید.
• از انداختن زانو ها یا مچ پاهای خود بر روی یکدیگر خودداری کنید.
• رعایت حفظ کمی فاصله بین پشت زانوها و صندلی
• قرار دادن زانوها همسو و یا کمی پایین تر از استخوان لگن
• قرار دادن مچ پا در جلوی زانوها
• شل کردن شانه ها
• در صورت امکان بازوها و زانوها را موازی زمین نگه دارید.
• نگه داشتن آرنج در پهلوها که باعث ایجاد شکل L در بازوها می شود.
• صاف و عمودی بنشینید و بدون فشار آوردن به گردن به جلو نگاه کنید.
• پشت خود را کاملاً به صندلی تکیه داده و یا از تکیه گاه (پشتی) یا کوسن در صورت وجود قسمت هایی از صندلی که پشت به راحتی با آن مطابقت ندارد، خصوصاً در ناحیه کمر، استفاده کنید.
• اجتناب از نشستن به صورت طولانی مدت برای ساعت های متمادی. در حالت ایده آل حداقل 10 دقیقه استراحت را به ازای هر 1 ساعت نشستن، برای خود در نظر بگیرید.

درمان دیسک گردن

درمان دیسک گردن بدون جراحی بسته به شدت آسیب و نوع درگیری متفاوت است و معمولاً با روش‌های غیرجراحی آغاز می‌شود. در مراحل اولیه، به‌ ویژه در مواردی مانند بالجینگ دیسک گردن ، درمان‌هایی مثل دارودرمانی، فیزیوتراپی، تمرینات اصلاحی و اصلاح سبک زندگی می‌توانند نقش مؤثری در کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت بیماری داشته باشند.
در موارد پیشرفته‌تر، تزریقات درمانی، روش‌های نوین مانند لیزر، شاک‌ ویو، PRP و اوزون درمانی دیسک گردن نیز می‌توانند به‌ عنوان درمان‌های مکمل استفاده شوند. جراحی دیسک گردن معمولاً آخرین گزینه درمانی است و تنها در شرایطی که بیمار به درمان‌های غیرجراحی پاسخ ندهد یا دچار علائم عصبی شدید شود، توصیه می‌شود.

قبل از اینکه دیر شود از عوارض دیسک گردن شدید جلوگیری کنید

نادیده گرفتن علائم دیسک گردن، حتی در مراحل خفیف، می‌تواند مسیر بیماری را به سمت آسیب‌های جدی عصبی هدایت کند. اقدام به‌موقع، تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان مناسب، کلید حفظ سلامت گردن و جلوگیری از محدودیت‌های حرکتی در آینده است.

---

آدرس مطب : اصفهان ، خیابان حکیم نظامی ، خیابان شریعتی غربی ، نبش کوچه 16 ، جنب مسجد امام حسن عسکری ، طبقه اول
تلفن : 91011414 - 031

---

درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید

• بالجینگ دیسک گردن چیست و چگونه درمان میشود؟
  تاریخ انتشار : 1402-04-22تاریخ بروز رسانی : 1405-06-19


• تفاوت آرتروز گردن با دیسک گردن در چیست؟
  تاریخ انتشار : 1401-03-28تاریخ بروز رسانی : 1405-06-25


• تزریق اوزون به گردن در کلینیک دکتر فلاح، متخصص طب فیزیکی
  تاریخ انتشار : 1404-12-07تاریخ بروز رسانی : 1405-08-17


• دیسک مهره 5 و 6 گردن| ورزش دیسک گردن مهره 5 و 6
  تاریخ انتشار : 1401-12-28تاریخ بروز رسانی : 1405-08-17


• درمان کایروپراکتیک برای دیسک گردن در کلینیک دکتر فلاح
  تاریخ انتشار : 1400-11-01تاریخ بروز رسانی : 1405-04-08

نظرات کاربران درباره این مطلب :کیانی [ 1402-09-14 ]
سلام آقای دکتر 26 سالمه برای دیسک کمر و گردن و ضعیف بودن عضلات و عصب های دستم ک درد داره و باعث خواب رفتن میشه خواستم راهنماییم کنید. ممنون میشم

نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :